Powermap van percelen
Inzicht uit data vergt datavisualisatie: nieuwe disciplines zijn nodig in landbouw IT, beeld: AgriTech East

Landbouw is van oudsher een vrij gesloten domein, en dat geldt ook voor de meeste IT die voor boeren wordt ontwikkeld. Op dit moment draait alles om patenten, octrooien en andere op eigendom gerichte protocollen en de bijbehorende mindset. Technologie aanbieders proberen hun positie te consolideren door toegang tot data veilig te stellen en exclusief te maken.

De gesloten landbouw IT systemen die hieruit voortvloeien zorgen voor veel kopzorgen, tijdverlies en kosten bij boeren. Door de geslotenheid vindt er weinig tot geen praktische kennisuitwisseling plaats. Veel data zit verstopt in silo’s en toepassingen waar de boer mee wil werken zijn onderling niet compatibel. Dit zorgt voor trage innovatie, trage adoptie van technologie en producten en diensten die niet goed op te wensen van boeren aansluiten.

Als FarmHack geloven we dat de kracht van IT veel beter tot uiting komt in een context van open innovatie. Open innovatie is de praktijk om innovatieve ideeën, processen of uitvindingen met anderen te delen. Niet om ze weg te geven, maar om ze beter te maken. De term komt van Henry Chesbrough, professor en uitvoerend directeur van het Centrum voor Open Innovatie aan de Universiteit van Berkeley. Achterliggend idee is dat bedrijven in een wereld van wijdverbreide kennis, niet langer volledig kunnen vertrouwen op de kracht van eigen R&D. Juist buiten je bedrijf is een wereld te winnen, vol creativiteit, ervaring, expertise en nieuwe vaardigheden. Volgens Chesbrough zijn het de bedrijven die een strategie hebben ontwikkeld op open innovatie, die gaan profiteren van het tijdperk van digitale innovatie.

Alhoewel de wereld van landbouw IT nog een lange weg te gaan heeft wat betreft open innovatie, werkt bijvoorbeeld de vereniging AgroConnect wel aan optimale datauitwisseling en een open data informatiearchitectuur, zodat verschillende applicaties van diverse leveranciers onderling koppelbaar en uitwisselbaar zijn. De boer heeft dan een vrije keuze in aanschaf en gebruik van toepassingen en is niet gebonden aan één leverancier voor al zijn applicaties. En we beschikken in Nederland bijvoorbeeld ook over een ruim aanbod van open data: data die vrij gebruikt, hergebruikt en verspreid kan worden. De overheid stimuleert het vrijgeven van data, als ingrediënt voor nieuwe toepassingen en producten. Een mooi voorbeeld is de open data web app Boer&Bunder.

Connecting perceel
Data is een belangrijke nieuwe grondstof in landbouw Beeld: Adam Cole/NPR

Kansen

Open innovatie kan helpen om landbouw IT beter af te stemmen op de wensen van de boer, in termen van bijvoorbeeld gebruiksvriendelijkheid, betrouwbaarheid en interconnectiviteit. Dankzij open innovatie schuift de focus van verkoop/implementatie van gesloten producten (tractoren die alleen met eigen software communiceren) naar de verkoop/implementatie van diensten. Waardecreatie volgt namelijk niet uit programmatuur, maar uit dienstverlening. Niet uit het verkopen van producten maar uit het zorgen dat producten naadloos op behoefte van gebruiker aansluiten. Door van elkaar te leren kunnen generieke belemmeringen sneller weg worden genomen en kan sneller en effectiever dienstverlening worden ontwikkeld.

Een open ecosysteem zorgt ook voor het verlagen van de toetredingsdrempels, waardoor nieuwe partijen het veld kunnen betreden, die nieuwe kennis en vaardigheden en frisse ideeën meebrengen. Dit komt de concurrentie ten goede. Hier vloeit vaak ook een betere dienstverlening uit. Een voorbeeld is dat klassieke technologie aanbieders integrale oplossingen proberen te bouwen, terwijl nieuwe IT bedrijven open platformen bouwen waar anderen apps en diensten op kunnen bouwen. Dankzij open standaarden kunnen eindgebruikers hun data ‘pijnloos’ migreren tussen producten en diensten van verschillende leveranciers.

Een bijzondere kans van open data, is de gelegenheid om beleid van de overheid te beïnvloeden. Sommige boeren zijn bereid om meer data met de overheid te delen als de ze daar een ‘slimmere overheid’ voor terugkrijgen: van generiek naar specifiek beleid. Eigen data delen wordt interessant als dat boeren meer ruimte oplevert voor bedrijfsontwikkeling.

Ook ander hergebruik van landbouwdata biedt kansen. Data kan het bijzondere verhaal van boeren ondersteunen. Als je de data achter het verhaal kan laten zien, dan blijf je overeind in een wereld waarin transparantie de maatschappelijke norm is. Slim gebruik van landbouwdata kan boeren gaan helpen om meer onderscheidend vermogen te creëren en de verbinding met de consument rechtstreeks aan te gaan. Hoe meer mensen zich verbonden voelen met voedsel, hoe dichter bij de boer ze komen te staan. Hoe meer verschillende typen gebruikers met landbouwdata en technologie kunnen werken, hoe rijker, interessanter en meer toegepast de applicaties worden.

Powermap van een aantal percelen
Inzicht uit data vergt datavisualisatie: nieuwe disciplines zijn nodig in landbouw IT, beeld: AgriTech East

Zwaktes

Waar open innovatie nog te kort schiet is in het ontwikkelen van volwassen verdienmodellen, die recht doet aan de bijdrages die verschillende partijen deden om tot de ontwikkeling van een product of dienst te komen. Voor de duurzaamheid van het open innovatiemodel is dat wel van belang. Een ander punt raakt aan het privacy vraagstuk. De overheid stelt steeds meer data als open data beschikbaar, het is ongelofelijk lastig om daarbij de privacy van individuele boeren blijvend te waarborgen in een wereld waarin tegelijkertijd technieken als crawling en scraping, computertechnieken om informatie van webpagina’s te extraheren, zich razendsnel ontwikkelen, en machine learning en artificial intelligence al op de deur kloppen.

FarmHack & Open Innovatie

FarmHackNL helpt boeren zodat zij meer pro-actief met hun data en internettechnologie omgaan en comfortabeler worden in het delen van hun data. Wij geloven dat hoe meer verschillende typen gebruikers met landbouwdata en technologie kunnen werken, hoe rijker, interessanter en meer toegepast de applicaties worden. Daarom mobiliseert FarmHackNL coders, hackers, developers, planologen en designers op vraagstukken in de landbouw. Wij brengen hen in contact met boeren en agrarisch experts, waardoor zij gezamenlijk en open, effectiever oplossingen kunnen bedenken voor maatschappelijke opgaven en innovatiekansen voor de boer. FarmHackNL is een laagdrempelig en aantrekkelijk platform, we organiseren onder andere workshops, safari’s en hackathons.

NB – Deze tekst is ook gebruikt voor ABN AMRO publicatie Wijzer worden van smart farming.

Over de auteur

De missie van Farmhack.NL is om een rijk en divers ecosysteem te bouwen rond de boer, bestaande uit coders, hackers, developers, planologen, designers, domeinexperts en ambtenaren. Er liggen veel maatschappelijke opgaven die met slimme inzet van data en technologie vertaald kunnen worden in innovatie kansen voor de boer.